Mình đến ga Hà Đông lúc 6h50 sáng. Không phải để đi tàu, mà để đứng đó xem người ta dùng buổi sáng của họ như thế nào sau khi có metro.
Đây là ghi chép của một buổi sáng, không phải phân tích số liệu.
Hơn 80 người đi bộ trong 20 phút
Mình đứng đếm. Trong 20 phút, có hơn 80 người đi bộ từ các hướng khác nhau về phía ga.
Điều đáng nói không nằm ở con số, mà ở cách họ đi. Không chen chúc trên xe máy, không hối hả luồn lách. Họ đi bộ. Tay cầm cốc cà phê, tay cầm tai nghe. Có người vừa đi vừa nghe điện thoại.
Đó là hình ảnh mình chưa từng thấy ở khu này vài năm trước.
Bác bán trà đá nói gì
Mình hỏi một bác bán trà đá ngồi ở đó từ trước khi metro vận hành. Bác nói: hồi trước buổi sáng vắng lắm, từ khi có tàu thì đông hẳn lên. Có người còn dặn bác để phần trà đá, hôm nào cũng ghé một cốc trước khi lên tàu.
Câu đó nói nhiều thứ hơn một bản báo cáo. Nó cho thấy một thói quen mới đã hình thành: người ta không chỉ đi qua ga, họ dừng lại ở đó. Và khi người ta dừng lại, một nền kinh tế nhỏ mọc lên quanh chỗ dừng.
700 mét, 5 phút đi bộ
Mình thử đi bộ từ một toà chung cư cách ga khoảng 700m. Mất đúng 5 phút.
Quãng đường đó có vỉa hè để đi, có cây che nắng. Buổi sáng có người ra tập thể dục. Nghĩa là con đường ấy không chỉ dùng để đi tới ga — nó là một phần của đời sống hằng ngày.
Đây là chỗ mà nhiều người tính sai khi chọn nhà: họ đo khoảng cách bằng mét trên bản đồ, nhưng cái quyết định là đi bộ quãng đó có dễ chịu không. Bảy trăm mét có vỉa hè và bóng cây khác hẳn ba trăm mét đi giữa đường hẹp đầy xe.
Cách ga 300 mét mà vắng tanh
Cũng buổi sáng hôm đó, mình đi qua một khu khác, chỉ cách ga khoảng 300m.
Đường hẹp. Không vỉa hè. Không bóng cây. Sáng ra vắng tanh, không ai đi bộ.
Khu này gần ga hơn khu kia tới hơn gấp đôi, nhưng không có nhịp sống nào cả. Metro chạy ngay bên cạnh mà khu vực xung quanh vẫn chưa có gì để giữ người ở lại.
Đó là lý do mình hay nói: gần ga chưa chắc sống tốt hơn. Nhà tiết kiệm được thời gian mới là nhà đáng giá. Và giá nhà thường chỉ tăng sau — thời gian sống tăng trước.
Metro thay đổi cách dùng thời gian trong ngày
Điều mình rút ra sau buổi sáng đó: metro không chỉ thay đổi giao thông của khu vực, nó thay đổi cách người ta sử dụng thời gian trong ngày.
Người ta bắt đầu đi bộ. Buổi sáng có thêm thời gian cho những việc nhỏ — một cốc cà phê, một cốc trà đá, một cuộc gọi. Thói quen đô thị hình thành khác hẳn so với sáng nào cũng nổ máy xe rồi lao vào dòng người.
Nhưng nó chỉ xảy ra ở nơi có hạ tầng đi bộ tử tế. Không phải mọi khu vực quanh metro đều như vậy — hai khu mình đi qua sáng hôm đó cách nhau vài trăm mét mà khác nhau hoàn toàn.
Nếu anh chị đang xem nhà dọc tuyến metro
Mình nghĩ đáng làm nhất là đi bộ thử một lần, vào đúng giờ mình sẽ đi làm hằng ngày. Không nhìn bản đồ, không nghe môi giới tả — tự đi.
Đi rồi sẽ biết quãng đó có vỉa hè không, có bóng cây không, sáng ra có người không. Ba thứ đó nói về chất lượng sống của mười năm tới chính xác hơn bất kỳ con số nào trong tờ rơi.
Cách nhìn đầy đủ hơn về chuyện này, mình viết trong bài Mua nhà gần metro Hà Nội: câu hỏi đúng cần hỏi. Còn khái niệm quy hoạch đứng sau sự khác biệt giữa hai khu vực trên thì nằm ở bài TOD là gì? Vì sao đô thị xoay quanh nhà ga.
Xem phần này trong video
Nội dung trên là quan điểm cá nhân của người viết, dựa trên quan sát thực tế. Không phải lời khuyên đầu tư.
Liên hệ: 0383 061 189
